برنج

برنج گران ایرانی یا ارزان خارجی؟!

برنج با کیفیت ایرانی

علفی ساده به نام اوریزا ساتیوا را بهتر بشناسید! این علف، نخستین بار اواسط قرن ۱۳ در انگلستان مورد استفاده قرار گرفت. واژه انگلیسی  Rice(رایس)  از کلمه یونانی (oruza)  آمده است. ظاهرا این گیاه به صورت سالیانه عمر می کند، ولی در برخی از مناطق گرمسیری  می تواند برای  مدت زمان بسیار طولانی و  تا ۳۰ سال محصول دهد!!!!  بر اساس داده های سوی سازمان  فا او (FAO) از لحاظ میزان تولید، برنج پس از نیشکر و ذرت بیشترین میزان تولید را دارد.  بیایید پس از شناخت کامل این محصول، برنج ایرانی را بهتر بشناسیم.

برنج در جهان

شواهد ژنتیکی  نشان  می دهند که خواستگاه برنج به ۸۲۰۰ تا ۱۳۵۰۰ سال قبل  در منطقه باستانی در دره ی PEARL RIVER چین برمی گردد. بر اساس گفته هایی، گونه ای از برنج به نام  برنج وحشی  نخستین بار  در محدوده  استرالیا پرورش داده  می شده است. اما افسانه های چینی حکایت از ان دارند که برنج نخستین بار  توسط امپراطور چینی به نام “شین یانگ”  بنیانگذار صنعت  کشاورزی در چین  بومی سازی شده  است. در سال ۱۶۹۴  برنج  به  آمریکا  وارد  شد.  مردم  ایالت کارولینا  و جورجیا در آمریکا  به واسطه استفاده از برده  ها، برنج کاری را رواج دادند.

برنج در ایران

قدیمی‌ترین سند مبنی بر  وجود برنج در گیلان و مازندران، از طبیب طبرستانی علی‌بن‌ سهل‌بن الطبری است که زمانی دبیر مازیار بن قارن، اسپهبد طبرستان بود و بعد به خدمت معتصم بالله، خلیفه عباسی و متوکل درآمد. او در کتاب فردوس‌الحکمه که در سال ۲۳۶ هجری قمری نوشته شده پس از ذکر قوه‌ی تغذیه برنج آورده است: «دیدم در طبرستان برنجی که ۴۰ سال بر آن گذشته بود». در روایت دیگر شروع کاشت برنج از هدیه داده شدن برنج توسط برزویه طبیب به دربار پادشاهی ایران در زمان انوشیروان می باشد که برنج‌ها را برای کاشت در گیلان و مازندران امروزی استفاده کرده اند. ظاهرا شروع کاشت برنج کاری در ایران در استان های خوزستان، گیلان، طبرستان و دیلمان آغاز شده است.

آمار تولید برنج

در سال 2003، تقریبا 589 میلیون تن شلتوک در جهان تولید شد که بیشتر این مقدار یعنی 534 میلیون تن، حاصل دسترنج کشاورزان آسیایی بود. به باور دانشمندان 140 هزار نوع برنج وجود دارد اما کسی تعداد واقعی آن را نمی داند.امروزه در بیش از 114 کشور دنیا برنج کشت می شود که بیشترین درصد کشت برنج به کشور های آسیای شرقی تعلق دارد. امروزه چین با تولید بیش از 202 میلیون تن برنج در سال، بزرگترین تولید کننده برنج در جهان می‌باشد.

 

طبقه بندی انواع مختلف برنج از نظر گیاه شناسی

 برنج دانه بلند:

این نوع برنج ها محکم و شفاف هستند و پس از پخته شدن نرم شده و حجم و اندازه آن نیز افزایش می یابد. بیشتر در کشور هایی مانند اندونزی و هندوستان یافت می شود.

 برنج دانه متوسط:

ظاهر این گونه نرم و کاملا سفید می باشد و پس از پخته شدن، مقداری از نشاسته آن جدا و محلول در آب خواهد شد.

 برنج دانه کوتاه یا گرد:

ظاهر این گونه شباهت زیادی به نوع دانه متوسط دارد با این تفاوت که اندازه دانه های آن کوتاه تر است. اسپانیا، ژاپن و مصر بیتشرین کشت این گونه برنج را به خود اختصاص داده اند.

 تجاری یا اصلاح نژاد شده:

 این دسته از برنج ها در نتیجه قلمه زنی انواع دانه بلند مرغوب با سایر انواع غیر کیفی برنج ها به دست می آیند که نقاط قوت نوع دانه بلند و سایر مدل ها را به صورت همزمان در خود دارد در حالی که معایب سایر نوع ها نیز در آن حذف شده است.

روش های ارزیابی خواص دانه برنج :

اندازه دانه:

اصلی ترین روش ارزیابی کیفی یک دانه برنج بر اساس طول آن انجام می شود. نکته حائز اهمیت اینجا است که نوع دانه بلند و باریک بیش از سایر مدل ها مورد استقبال قرار می گیرد. ارزیابی اندازه دانه ابتدایی ترین روش برای خرید برنج است که باید به آن توجه داشت.

 کیفیت پخت:

پخت راحت برنج ارتباط مستقیم با میزان نشاسته و کیفیت آن دارد.

 ظاهر دانه:

دانه برنج از لحاظ ظاهر به دو دسته شفاف و گچی تقسیم می شود. اغلب دانه های آسیب دیده به رنگ گچی هستند زیرا این نوع دانه آسیب پذیری بیشتری در مقایسه با سایر دسته ها دارد. علت این امر نیز تراکم کمتر نشاسته در بافت برنج می باشد. به همین خاطر است که این دانه های از سختی کافی برخوردار نیستند و در هنگام پخت، بیشتر در معرض آسیب پذیری قرار می گیرند.

 کیفیت تغذیه ای برنج:

بیشتر ارزش غذایی برنج در کربوهیدرات های آن نهفته است و هر آنچه که میزان نشاسته و فیبر موجود در آن بیشتر باشد از ارزش تغذیه ای بالاتری برخوردار است.

انواع برنج ایرانی:

 برنج ایرانی در شمال کشور در استان های گیلان، مازندران و بخشی از استان گلستان کشت می شود. از انواع برنج ایرانی میتوان به برنج هاشمی، صدری (دم سیاه، دم زرد، دم قرمز )، طارم، علی کاظمی و برنج پر محصول ( شیرودی، فجر، خزرو..)  نام برد.

برای خرید برنج ایرانی کلیک کنید… تضمین پایین ترین قیمت ممکن

 برنج هاشمی:

برنج هاشمی ز مرغوب ترین نوع برنج ایرانی است. در سال ۱۳۶۴ به وسیله یوسف هاشمی در روستایی در خمام کشف شد. در سال ۱۳۷۰ به تولید انبوه رسید. برنج هاشمی به دو نوع گرم و سرد نیز تقسیم میشود. گونه گرم آن، ساقه کلفت تری نسبت به گونه گرم دارد و به همین دلیل کرم ساقه خوار نمیتواند به آن نفوذ کند و به سم پاشی نیازی ندارد. پس در بیشتر مزرعه ها به صورت ارگانیک کشت می شود. انواع برنج هاشمی در یک زمان کشت میشود ولی برداشت گونه سرد ده روز دیرتر از گونه گرم است. شکل ظاهری این دو نوع برنج تفاوتی ندارد ولی نوع سرد آن از نظر مزه و پخت بهتر از نوع گرم آن است.

 برنج صدری:

ارقام صدری از بهترین و مرغوبترین ارقام کیفی برنج ایرانی بومی یا محلی کشور است و  در گیلان کشت می گردد. این گونه دارای طول زیاد و عرض کم، ظاهری کشیده، جنس گچی و رنگی سفید متمایل به کرم است. همینطور از نظر عطر، طعم و پخت بسیار عالی می باشند و در آزمون مالش بین دو کف دست، چربی بخوبی قابل لمس می باشد. در حال حضر نوع دم زرد و دم قرمز آن به دلیل بهره برداری پایین نسبت به نوع دم سیاه کم تر کشت میشود. برنج صدری دم سیاه گیلان کشت بعد از پخت قد و عطر و طعم بسیار عالی دارد و مخصوص مشتریان سخت پسند است.

 برنج طارم:

نام آن برگرفته از شهرستان طارم در استان زنجان است و از قدیم این برنج به صورت انبوه در آن جا کشت میشد. در حال حاضر این برنج در استان گیلان و مازندران هم کشت میشود. برنج طارم همانند برنج هاشمی به دو گونه گرم و سرد تقسیم میشود. به نوع زودرس آن گرم و دیر رس آن سرد گویند. شکل ظاهری طارم نسبت به نوع صدری کمی کوتاه و چاقتر، جنس گچی، دارای رنگ سفید متمایل به کرم است. عطر و طعم بی نظیر آن باعث شده طرفداران زیادی را جذب خود نماید

علی کاظمی:

 در سال ۱۳۶۰ توسط  آقای علی کاظمی از روستایی در فومن کشف شد و طی هفت سال به تولید انبوه رسید. این برنج عطر و طعم خوب دارد و نسبت به برنج صدری و هاشمی قد کوتاه تری دارد و چون ریشه آن از برنج بینام گرفته شده است، مانند برنج پر محصول ممکن است ظاهر دلچسبی نداشته باشد ولی پخت خوب آن ضعفش را جبران نموده است.

راجع به برنج در ویکی پدیا بیشتر بخوانید

گردآوری توسط تیم دوندوک

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *